व्याख्या गर्नुहोस्

Question

व्याख्या गर्नुहोस्

Accepted Answer

(क) आयुर्वेदिक चिकित्सा आधुनिक चिकित्सा पद्धतिभन्दा भिन्न र संसारकै सर्वप्राचीन उपचार पद्धति हो। आयुर्वेद चिकित्सा 'आयुष' र 'वेद' शब्दको मेलबाट बनेको हो, जसको शाब्दिक अर्थ 'जीवनको ज्ञान' भन्ने हुन्छ। यो पूर्वीय वैदिक तथा प्राच्य सभ्यताले दिएको अभूतपूर्व उपहार भएकाले यसको इतिहास अत्यन्त प्राचीन छ। आधुनिक (एलोप्याथिक) चिकित्सा पद्धति पाश्चात्य विज्ञानको उपज भई तुलनात्मक रूपमा नयाँ हो र यसले लक्षणका आधारमा तुरुन्तै औषधी दिएर रोग घटाउने शैली अपनाउँछ, जबकि आयुर्वेदले बिरामीको समग्र प्रकृति र दोषलाई ध्यानमा राखी उपचार गर्छ। यसरी उत्पत्ति, दर्शन र उपचार-शैलीका दृष्टिले आयुर्वेद आधुनिक चिकित्सा पद्धतिभन्दा पूर्णतः भिन्न र संसारकै सर्वप्राचीन उपचार पद्धतिमध्ये एक हो। (ख) आयुर्वेदिक औषधीका लागि नेपाल भूस्वर्ग मानिन्छ। नेपालमा आयुर्वेदिक महत्त्वका बहुमूल्य र घातक रोग निको पार्ने जडीबुटीको प्रशस्त भण्डार पाइने भएकाले नेपाललाई आयुर्वेदिक औषधीका लागि भूस्वर्ग (पृथ्वीमा रहेको स्वर्गसरहको सुन्दर ठाउँ) मानिएको हो। रामायणमा वर्णित सञ्जीवनी बुटीको प्रसङ्ग पनि नेपालको हिमालय क्षेत्रसँग जोडिएको हुनाले यसले नेपाल परापूर्वकालदेखि नै जडीबुटीको धनी भूमि रहेको पुष्टि गर्छ। यी जडीबुटीले नेपालको आर्थिक समृद्धिको ढोका पनि खोल्न सक्ने सम्भावना निबन्धमा औंल्याइएको छ।