SEESathi
HomeSubjectsPast PapersMock TestSavedSearch
SEESathi

Empowering every Class 10 student across Nepal with world-class, beautifully structured study notes and solved questions.

Study

  • Master Notes
  • Question Bank
  • Past Papers

Subjects

  • Science & Technology
  • English
  • नेपाली
  • Social Studies
  • Computer Science
  • Mathematics

Resources

  • SEE Grading Guide
  • Syllabus Breakdown
  • Topper Answer Sets
  • Mock Test Simulator

Legal

  • About Mission
  • Editorial Board
  • Privacy Policy
  • Terms of Use

© 2026 SEE Sathi Technologies Pvt. Ltd. Kathmandu, Nepal.

Built for every Class 10 student across Nepal

हाम्रा पहिचानSolved Questions· Unit 2
Social Studies · Chapter 01b
8 solved questions

हाम्रा पहिचान

Every question in this chapter, answered and explained — step-by-step solutions drawn live from the chapter library across 3 question sections.

अभ्यास4थप SEE अभ्यास3SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र1
01

अभ्यास

4
1SEE Boardqb-q0

हाम्रा पहिचान के के हुन् ? पहिचानको महत्त्व उल्लेख गर्नुहोस् ।

हाम्रा पहिचान राष्ट्रिय, जातीय, भाषिक, धार्मिक, लैङ्गिक र अपाङ्गतासम्बन्धी गरी विभिन्न प्रकारका हुन्छन्। भाषा, संस्कृति, वेशभूषा हाम्रो राष्ट्रिय पहिचान हो भने जात, धर्म, भाषा, लिङ्ग आदि हाम्रा वैयक्तिक पहिचान हुन्। पहिचानको महत्त्व निम्नानुसार छ: १. पहिचानले व्यक्ति र समुदायलाई आफ्नो अस्तित्व र विशिष्टता चिनाउँछ। २. यसले अधिकार प्राप्ति, समावेशिता र सामाजिकीकरणमा मदत गर्दछ। ३. यसले संस्कृति र संस्कारको संरक्षण तथा निरन्तरतामा मार्ग प्रशस्त गर्दछ। ४. यसले व्यक्तिलाई कर्तव्यबोध र अनुशासनमा रहन प्रेरित गर्दछ। ५. यसले राष्ट्रलाई विश्व समुदायमाझ चिनाउन मदत गर्दछ।

2SEE Boardqb-q1

"पहिचान आफूलाई चिनाउने आधार हो ।" उदाहरणसहित प्रस्ट पार्नुहोस् ।

पहिचानले व्यक्ति र समुदायको विशिष्टतालाई जनाई अरूभन्दा फरक चिन्ह प्रदान गर्ने भएकाले पहिचान आफूलाई चिनाउने आधार हो भनिन्छ। उदाहरणका लागि, एक व्यक्तिले आफ्नो भाषा, पहिरन र सांस्कृतिक चालचलनका आधारमा आफू कुन जाति वा समुदायको हो भनी अरूलाई चिनाउँछ। जस्तै, कोही व्यक्तिले दौरा-सुरुवाल र ढाकाको टोपी लगाएर आफूलाई नेपाली भनी चिनाउन सक्छ, वा आफ्नो मातृभाषामा कुरा गरेर आफ्नो जातीय पहिचान व्यक्त गर्न सक्छ। यसरी पहिचानले नै व्यक्तिलाई आफ्नो अस्तित्व स्थापित गर्न र समाजमा आफूलाई चिनाउन सघाउँछ।

3SEE Boardqb-q2

यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकको पहिचान र सम्मानका लागि के गर्नुपर्दछ ? आफ्ना धारणा प्रस्तुत गर्नुहोस् ।

यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकको पहिचान र सम्मानका लागि निम्न कुरा गर्नुपर्दछ: १. उनीहरूलाई पनि अन्य नागरिकसरह समान अधिकार र अवसर प्रदान गर्नुपर्दछ। २. समाजमा उनीहरूप्रति हुने भेदभाव र कलङ्कीकरण अन्त्य गरी सचेतना फैलाउनुपर्दछ। ३. शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीजस्ता क्षेत्रमा समावेशी नीति अवलम्बन गर्नुपर्दछ। ४. उनीहरूको पहिचानलाई कानुनी रूपमा मान्यता दिई सुरक्षा प्रदान गर्नुपर्दछ। ५. परिवार र समुदायले उनीहरूलाई स्वीकार गरी सम्मानजनक व्यवहार गर्नुपर्दछ। यसरी सचेतना, समान अवसर र सम्मानजनक व्यवहारमार्फत यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसङ्ख्यकको पहिचानको संरक्षण गर्न सकिन्छ।

4SEE Boardqb-q3

अपाङ्गता भएका व्यक्तिको पहिचान र अवसर वृद्धि गर्न तपाईं रहेको स्थानको स्थानीय सरकारले के कस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ ? खोजी गरी प्रस्तुत गर्नुहोस् ।

यो प्रश्नको उत्तर विद्यार्थी आफू बसोबास गरेको स्थानीय तहको कार्यालय वा वेबसाइटबाट खोजी गरी लेख्नुपर्ने खालको छ, किनभने कार्यक्रमहरू स्थानीय तहअनुसार फरक फरक हुन्छन्। सामान्यतया नेपालका धेरैजसो स्थानीय सरकारले अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि निम्न किसिमका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने गरेका पाइन्छन्, जुन खोजी गर्दा उपयोगी हुन्छ: १. अपाङ्गता परिचयपत्र वितरण। २. अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई मासिक सामाजिक सुरक्षा भत्ता। ३. सहायक सामग्री (ह्विलचियर, स्वास्थ्य उपकरण आदि) वितरण। ४. समावेशी शिक्षा तथा छात्रवृत्तिको व्यवस्था। ५. सीपमूलक तालिम र रोजगारीमूलक कार्यक्रम। विद्यार्थीले आफ्नो स्थानीय तहमा यीमध्ये कुन कुन कार्यक्रम साँच्चै सञ्चालनमा छन् भनी खोजी गरी सोहीअनुसार विवरण भर्नुपर्दछ।

02

थप SEE अभ्यास

3
1SEE Boardqb-q4

नेपाललाई बहुजातीय, बहुभाषिक राष्ट्र किन भनिन्छ ? कारणसहित लेख्नुहोस् ।

नेपालमा विभिन्न जातजाति र भाषाभाषीको बसोबास रहेको छ। नेपालको जनगणनाअनुसार नेपालमा १२५ जातजाति र १२३ भाषा रहेका छन्। यसैले नेपालको संविधानले पनि नेपाललाई बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक तथा बहुसांस्कृतिक राष्ट्र भनी परिभाषित गरेको छ।

2SEE Boardqb-q5

भाषा आयोगको सिफारिसले भाषिक पहिचानको संरक्षणमा कसरी मदत गर्छ ?

भाषा आयोगको सिफारिसअनुसार प्रत्येक प्रदेशले आफ्नो प्रदेशभित्र बहुसङ्ख्यक जनताले बोल्ने भाषालाई कामकाजको भाषाका रूपमा प्रयोग गर्न सक्छ। यसले स्थानीय तथा प्रदेशस्तरमा बोलिने मातृभाषालाई सरकारी मान्यता दिई ती भाषाको संरक्षण, प्रवर्धन र प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्दछ, जसले भाषिक पहिचानको संरक्षणमा प्रत्यक्ष मदत गर्दछ।

3SEE Boardqb-q6

अपाङ्गतालाई गम्भीरताका आधारमा कति भागमा वर्गीकरण गरिएको छ ? नामसहित लेख्नुहोस् ।

अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकारसम्बन्धी ऐन, २०७४ अनुसार अशक्तताको गम्भीरताका आधारमा अपाङ्गतालाई चार भागमा वर्गीकरण गरिएको छ: पूर्ण अशक्त, अति अशक्त, मध्यम र सामान्य।

03

SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र

1
1SEE Boardqb-q7

SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र

• पहिचानको अर्थ र यसका आधारहरू • पहिचानका प्रकार: राष्ट्रिय, जातीय, भाषिक, धार्मिक, लैङ्गिक, अपाङ्गतासम्बन्धी • नेपालको जातजाति, भाषा र धर्मसम्बन्धी तथ्याङ्क • लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक (LGBTIQ) को पहिचान • अपाङ्गताको वर्गीकरण र गम्भीरताअनुसारका प्रकार • पहिचानको महत्त्व

Review the NotesBack to Chapter