नेपालमा भएका विभिन्न राजनीतिक परिवर्तनमा राजनीतिक दलले खेलेको भूमिकाको विश्लेषण गर्नुहोस्।

Question

Accepted Answer

नेपालमा भएका राजनीतिक परिवर्तनहरूमा राजनीतिक दलको भूमिका निर्णायक रहेको छ। वि.सं. २००७ सालमा प्रजातन्त्रको स्थापना गर्न प्रजा परिषद्, नेपाली काङ्ग्रेस, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी जस्ता दलको भूमिका महत्त्वपूर्ण रह्यो। २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले निर्वाचित सरकार विघटन गरी पञ्चायत व्यवस्था सुरु गर्दा राजनीतिक दलहरूले यसको विरोध गरे र पञ्चायतकालभर निरन्तर आन्दोलन गरे, जसमा धेरै नेता कार्यकर्ता गिरफ्तार भए र कतिपय मारिए। २०३६ को विद्यार्थी आन्दोलन र २०४६ को पहिलो जनआन्दोलनमा दलले अग्रमोर्चामा रही नेतृत्व प्रदान गरे जसले पञ्चायतको अन्त्य ल्यायो। ०६२/०६३ को दोस्रो जनआन्दोलनमा सात दल र नेकपा माओवादीको संयुक्त आन्दोलनले राजाको निरङ्कुशता समाप्त गरी सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापनामा मदत पुऱ्यायो। यसैको निरन्तरतामा राजनीतिक दलकै सक्रियतामा २०७२ साल असोज ३ गते नेपालको संविधान जारी भयो।