SEESathi
HomeSubjectsPast PapersMock TestSavedSearch
SEESathi

Empowering every Class 10 student across Nepal with world-class, beautifully structured study notes and solved questions.

Study

  • Master Notes
  • Question Bank
  • Past Papers

Subjects

  • Science & Technology
  • English
  • नेपाली
  • Social Studies
  • Computer Science
  • Mathematics

Resources

  • SEE Grading Guide
  • Syllabus Breakdown
  • Topper Answer Sets
  • Mock Test Simulator

Legal

  • About Mission
  • Editorial Board
  • Privacy Policy
  • Terms of Use

© 2026 SEE Sathi Technologies Pvt. Ltd. Kathmandu, Nepal.

Built for every Class 10 student across Nepal

प्रथम विश्वयुद्ध — कारण र घटनाक्रमSolved Questions· Unit 6
Social Studies · Chapter 07f
10 solved questions

प्रथम विश्वयुद्ध — कारण र घटनाक्रम

Every question in this chapter, answered and explained — step-by-step solutions drawn live from the chapter library across 3 question sections.

अभ्यास (पाठ्यपुस्तकका प्रश्नहरू)4थप SEE अभ्यास5SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र1
01

अभ्यास (पाठ्यपुस्तकका प्रश्नहरू)

4
1SEE Boardqb-q0

गुटबन्दीले प्रथम विश्वयुद्धलाई कसरी प्रश्रय दियो, लेख्नुहोस्।

जर्मनीले अस्ट्रिया हंगेरी र इटालीसँग सन् १८७९-८२ मा गोप्य त्रिपक्षीय सन्धि गर्‍यो भने फ्रान्सले रुस र बेलायतसँग सन् १८९४-१९०४ मा त्रिपक्षीयमैत्री सन्धि गर्‍यो। यी गोप्य सन्धिहरूले युरोपलाई दुई शक्तिशाली गुटमा विभाजित गरिदियो। यसरी गुटमा विभाजित हुँदा राष्ट्रहरूबिच आपसमा शंका, अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, घृणा, बदलाको भावना, ईर्ष्या र तनावको सिर्जना भयो। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, कुनै एक राष्ट्रमाथि आक्रमण भएमा सोही गुटभित्रका अन्य राष्ट्रहरू पनि सन्धिको बाध्यताले युद्धमा तानिने अवस्था बन्यो। यही कारण साराजेभो हत्याकाण्डपछि अस्ट्रिया हंगेरीले सर्बियामाथि आक्रमण गर्दा रुस सर्बियाको पक्षमा उत्रियो, त्यसपछि जर्मनी रुसविरुद्ध, फ्रान्स रुसको समर्थनमा, र बेलायत बेल्जियमको सुरक्षाका नाममा जर्मनीविरुद्ध क्रमशः युद्धमा तानिए। यसरी सानो द्विपक्षीय द्वन्द्व पनि गुटबन्दीका कारण सम्पूर्ण युरोपलाई समेट्ने विश्वव्यापी युद्धमा परिणत भयो।

2SEE Boardqb-q1

उग्रराष्ट्रवादलाई उदाहरणसहित प्रस्ट पार्नुहोस्।

आफ्नो राष्ट्रलाई सर्वोपरि र संसारका अरू सबै राष्ट्रलाई गौण ठान्ने अत्यधिक राष्ट्रिय भावनालाई उग्रराष्ट्रवाद भनिन्छ। उदाहरण: प्रथम विश्वयुद्धअघि जर्मनी र इटालीका जनताले आफ्नो राष्ट्रप्रतिको भावनालाई यति उच्च बिन्दुमा पुर्‍याएका थिए कि उनीहरू संसारमा अरू कुनै पनि राष्ट्रको अस्तित्वलाई गौण मान्दथे र विश्वमा शासन गर्नकै लागि आफ्नो जन्म भएको हो भन्ने ठान्दथे। यस्तो उग्रराष्ट्रवादी सोचका कारण उनीहरूले सैनिक सङ्ख्या र हातहतियारमा ठूलो वृद्धि गरे, जसले राष्ट्रहरूबिच दुरी र तनाव बढाई युद्धको वातावरण तयार गर्‍यो।

3SEE Boardqb-q2

साम्राज्यवाद र उपनिवेशवादमा के भिन्नता छ? उदाहरणसहित लेख्नुहोस्।

साम्राज्यवाद भनेको कुनै शक्तिशाली राष्ट्रले अन्य कमजोर राष्ट्र वा भूभागमाथि आफ्नो राजनीतिक, आर्थिक वा सैनिक प्रभुत्व स्थापित गर्ने नीति वा विचारधारा हो, जबकि उपनिवेशवाद भनेको त्यही साम्राज्यवादी नीतिको व्यावहारिक कार्यान्वयनस्वरूप कुनै देशले अर्को भूभागलाई प्रत्यक्ष रूपमा कब्जा गरी त्यहाँ उपनिवेश स्थापना गरी शासन र आर्थिक शोषण गर्ने व्यवस्था हो। अर्थात् साम्राज्यवाद नीति हो भने उपनिवेशवाद त्यसको व्यावहारिक रूप हो। उदाहरण: युरोपेली शक्तिराष्ट्रहरूले आफ्नो उद्योग र व्यापार विस्तार गर्न एसिया, अफ्रिका र दक्षिण अमेरिकी मुलुकहरूमाथि प्रभुत्व स्थापित गर्ने नीति अपनाएका थिए, जुन साम्राज्यवाद थियो; र यसैअनुरूप उनीहरूले ती भूभागहरूलाई आफ्ना व्यापारिक उपनिवेश बनाई त्यहाँ प्रत्यक्ष शासन र चरम शोषण गरेका थिए, जुन उपनिवेशवाद थियो।

4SEE Boardqb-q3

प्रथम विश्वयुद्धको तत्कालीन कारण के थियो, लेख्नुहोस्।

प्रथम विश्वयुद्धको तत्कालीन कारण अस्ट्रिया हंगेरीका राजकुमार आर्कड्युक फ्रान्सिस फर्डिनान्ड र उनकी पत्नी सोफी चोटेकको साराजेभो हत्याकाण्ड थियो। २८ जुन १९१४ मा बोस्नियाका विद्यार्थी तथा ब्ल्याक ह्यान्ड सोसाइटीका सदस्य ग्राभिलो प्रिन्सिपले उनीहरूको गोली हानी हत्या गरे। यस घटनापछि अस्ट्रिया हंगेरीले जर्मनीको इसारामा सर्बियालाई ब्ल्याक ह्यान्ड सोसाइटी दमन गर्न र आफूले नै त्यसको अनुगमन गर्न पाउनुपर्ने माग राख्दै ४८ घन्टे चेतावनी दियो। सर्बियाले सोसाइटीलाई कारबाही गर्न सक्ने तर त्यसको निगरानी अस्ट्रिया हंगेरीलाई गर्न नदिने कुरा प्रस्ट पारेपछि दुई देशबिच तनाव बढ्यो र अस्ट्रिया हंगेरीले २८ जुलाई १९१४ मा सर्बियामाथि आक्रमण गर्‍यो, जसबाट प्रथम विश्वयुद्धको प्रारम्भ भयो।

02

थप SEE अभ्यास

5
1SEE Boardqb-q4

ब्ल्याक ह्यान्ड सोसाइटी के हो र यसको गठन किन भयो?

बोस्निया र हर्जगोभिनाका बासिन्दाको रहनसहन, भाषा र संस्कृति सर्बियासँग मिल्ने भएकाले, तर तिनीहरू सन् १९०८ को बर्लिन सम्मेलनद्वारा अस्ट्रिया हंगेरीको अधीनमा रहेकाले, त्यहाँका युवाहरूले सर्बियासँग मिल्ने उद्देश्यले ब्ल्याक ह्यान्ड सोसाइटी नामको सङ्गठन निर्माण गरेका थिए। यसमा सर्बियाको गोप्य सहयोग रहेकाले अस्ट्रिया हंगेरीसँग विवाद उत्पन्न भयो।

2SEE Boardqb-q5

बाल्कन प्रायद्वीपको समस्या प्रथम विश्वयुद्धको कारण कसरी बन्यो?

टर्की साम्राज्यअन्तर्गतका ग्रिस, बुल्गेरिया, सर्बिया, मेसोडोनिया राज्यहरूले टर्कीको दमनविरुद्ध बाल्कन लिग बनाई सन् १९१२ मा टर्कीलाई आक्रमण गरी स्वतन्त्र भए। तर स्वतन्त्र भएपछि पनि तिनीहरूबिचको आपसी लडाइँ जारी रह्यो। अस्ट्रिया हंगेरी र जर्मनीले आफ्नो स्वार्थका लागि बुल्गेरियालाई उचालेकाले बुल्गेरियाले सर्बियालाई आक्रमण गर्‍यो, तर सर्बियाले बुल्गेरियालाई नै कब्जा गरी ठूलो राष्ट्र बन्यो। यसरी बाल्कन प्रायद्वीपमा उत्पन्न भएको यो जटिलता र महाशक्तिहरूको हस्तक्षेपले क्षेत्रलाई तनावपूर्ण बनाई युद्धको एउटा कारण बन्न पुग्यो।

3SEE Boardqb-q6

भ्रमपूर्ण प्रचार र झुठो समाचारले युद्धको वातावरण कसरी तयार गर्‍यो?

तत्कालीन समयमा युरोपका विभिन्न देशबाट प्रकाशित हुने समाचारपत्रले आफ्नो देशका बारेमा अनावश्यक बढाइचढाइ गरी लेख्ने गर्दथे भने विरोधी देशका बारेमा नकारात्मक, झुठो, कपोलकल्पित र पूर्वाग्रहपूर्ण समाचार प्रसारण गर्दथे। यसले एउटा देशका जनतामा अर्को देशका बारेमा अपमान, घृणा र ईर्ष्याको भावना सिर्जना गर्‍यो। यस्तो भ्रमपूर्ण प्रचारले राष्ट्रहरूबिच अनावश्यक तनाव र अविश्वास बढाई जनतामा भ्रम सिर्जना गर्‍यो, जसले युद्धको वातावरण तयार पार्न सघायो।

4SEE Boardqb-q7

प्रथम विश्वयुद्ध कहिले सुरु भई कहिले अन्त्य भयो?

प्रथम विश्वयुद्ध सन् १९१४ को जुलाई २८ मा अस्ट्रिया हंगेरीद्वारा सर्बियामाथि आक्रमण भएपछि सुरु भएको थियो। यो युद्ध सन् १९१९ जुन २८ मा भर्सेलिजको सन्धिमा हस्ताक्षर गरिएपछि अन्त्य भएको थियो।

5SEE Boardqb-q8

मित्र राष्ट्र र धुरी राष्ट्रअन्तर्गत कुन-कुन देश पर्दथे?

मित्र राष्ट्रअन्तर्गत बेलायत, फ्रान्स, रुस, इटालीलगायतका देश पर्दथे भने धुरी राष्ट्रअन्तर्गत जर्मनी, अस्ट्रिया हंगेरी, टर्कीलगायतका देश पर्दथे।

03

SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र

1
1SEE Boardqb-q9

SEE का लागि अति महत्वपूर्ण क्षेत्र

• गुटबन्दी र गोप्य सन्धिहरू (त्रिपक्षीय सन्धि र त्रिपक्षीयमैत्री सन्धि) • उग्रराष्ट्रवाद र सैन्यवादको भूमिका • साम्राज्यवाद र उपनिवेशवादबिचको भिन्नता • बाल्कन प्रायद्वीपको समस्या र ब्ल्याक ह्यान्ड सोसाइटी • साराजेभो हत्याकाण्ड (तत्कालीन कारण) • युद्धको सुरुआत र अन्त्यका मिति एवं प्रमुख घटनाक्रम

Review the NotesBack to Chapter