पञ्चायती व्यवस्थाको परिचय दिई यस व्यवस्थाको उदय र पतनका कारण लेख्नुहोस्।

Question

Accepted Answer

परिचय: लामो समयको राजनीतिक सङ्क्रमण र यस क्रममा भएका कमजोरीलाई आधार मानेर राजा महेन्द्रले वि.सं. २०१७ पुस १ गते संसद् र सरकारलाई निलम्बन गरी राजनीतिक दलमाथि प्रतिबन्ध लगाए। वि.सं. २०१५ को संविधानको धारा ५५ को सङ्कटकालीन अधिकार प्रयोग गरी सुरु गरिएको यो व्यवस्था वि.सं. २०१७ पुस २२ बाट विधिवत् रूपमा लागु भयो। यो एउटा निर्दलीय शासन व्यवस्था थियो, जुन ३० वर्षसम्म कायम रह्यो। उदयका कारण: १. वि.सं. २००७ मा जनताले पूर्ण अधिकार प्राप्त गर्न नसक्नु २. विधानसभाको निर्वाचन हुन नसक्नु ३. दिल्ली सम्भौताको पूर्ण कार्यान्वयन नहुनु ४. राजनीतिक दलमा अनुभव र परिपक्वताको कमी रहनु ५. राजा महेन्द्रमा प्रत्यक्ष शासनको मोह पलाउनु ६. राजनीतिक दलबिच बेमेल हुनु र जनचेतनाको कमी हुनु पतनका कारण: १. निरङ्कुश शासन सञ्चालन हुनु २. मानव अधिकार र मौलिक अधिकारको हनन् हुनु ३. जनतामा राजनीतिक चेतनाको वृद्धि हुनु ४. राजनीतिक दलको आन्दोलन र जनताको सहभागिता बढ्नु ५. दमन र हत्याको शृङ्खला वृद्धि हुनु ६. भ्रष्टाचार वृद्धि हुनु