प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि राजा त्रिभुवनको भूमिकाको समीक्षा गर्नुहोस्।

Question

Accepted Answer

प्रजातन्त्र स्थापनामा राजा त्रिभुवनको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको थियो। १. गोप्य सहयोग: राजा त्रिभुवनले धर्मभक्त माथेमामार्फत् नेपाल प्रजा परिषद्लाई गोप्य आर्थिक सहयोग गरेका थिए, जुन कुरा राणाहरूले थाहा पाएपछि उनीमाथिको निगरानी बढाइएको थियो। २. दिल्ली प्रस्थान: वि.सं. २००७ कात्तिक २३ गते सपरिवार भारतीय दूतावासमार्फत् दिल्ली प्रस्थान गरेर उनले राणा विरोधी क्रान्तिलाई राष्ट्रिय मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा समेत चर्चाको विषय बनाइदिए। यसले मोहनशमशेरद्वारा घोषित बालक राजा ज्ञानेन्द्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता नमिल्ने अवस्था सिर्जना गर्‍यो। ३. दिल्ली सम्भौतामा सहभागिता: उनी दिल्ली सम्भौताका तीन पक्षमध्ये एक भई सम्झौतामा सहभागी भए, जसबाट उनी वैधानिक राजाका रूपमा कायम रहे। ४. नेपाल फिर्ता र प्रजातन्त्र घोषणा: फागुन ४ गते नेपाल फर्किएपछि तीन दिनमै फागुन ७ गते प्रजातन्त्रको घोषणा भयो, जसमा राजाको उपस्थिति र सहमति महत्वपूर्ण थियो। यसरी राजा त्रिभुवनको भूमिकाले राणा शासनको अन्त्य र प्रजातन्त्रको स्थापनामा ठूलो योगदान पुर्‍यायो भन्न सकिन्छ।